سرگال: شہ اوگانستانا آمریکہ پوجیانی روگا آیوکئ؟

نون ای ھبر قطعین وڑئ درا بوتگیت کہ آمریکہ ھر چی زودتر وتی پوجیانا شہ اوگانستانا لوٹیت، گون طالبان گپ و ترانئ سلسلہ پہ دوارگ بناہ بوتگیت و شاید ھم بہ ای زوتیان بہ گڈین مرحلہ برسنت۔ ای مُچین چیز ایشا نشان دینت کہ آمریکہ وتی تیاریانا بود کرتگیت، شہ آمریکہ خاسین مذاکرہ کارا حال انت کہ گون اوگانستانئ سدر اشرف غنی دیستگیت و شہ دیگہ نیمگئ اوگانستانئ ڈنئ کارانی وزیر گون شاہ محمود قریشی گیند و نند داشتگیت و پاکستان ھم بہ وتی جاگہ مطمئن معلوم بیت کہ آمریکہ برگشتن بہ ھمی زوتیان طی بیگا انت و نون بہ اوگانستانئ آیوکئ بھرا سوج ودی بیت کہ ای سوج تاناکا بہ اوگانستانئ سیکورٹی و آی بستگین دیگہ معاملہ آن کہ انت بلکہ بہ طالبانی مشکولیانی بھرا ھم استنت کہ چی وڑا بیت و اوگانستانئ آیوکین سیاسین نقشہ چون بیت۔
تہ انون ھم کہ اوگانستانا سدارتین الکشنئ نتیجہ بہ دیما نیاتگیت۔ ھما کہ بہ گئوستگین سالہ سپتمرئ ماہ بوتتیت و بہ نتیجہ دو خاسین کاندید یعنی اشرف غنی و سی ای او عبداللہ عبداللہ نیاما ٹکر آیگئ اشارہ استیت، مگہ یک دیگہ مزنئن معاملہ ھم استیت کہ وت پہ آمریکہ گرانین وڑئ گپ و ترانئ وج انت کہ اگہ بہ اودان نوکین حکومت جور بیت و تہ ۲۰۲۴ پہ آی دیما برگا پہ مزنئن رقمئ اڑ انت و پہ اوگانستانا مددانی برابیر کنوکین مُلک شہ ای ھبرا باز ناراض انت کہ ای ھبرا آمریکہ ایجنسی داتگنت کہ بہ اوگانستانا پہ کرپشنئ ختم کنگا مُچین کوشست بی فایدگ و بی کٹ دیستگ بنت۔
اوگانستانئ حکومتئ مُچین خرچ کم شہ کم ۷۵ فیصدیی شہ بین الاکوامین مددتانی نیمگا بود بنت وھدہ کہ حکومت وت شہ ایشی یک چارمئ کوتئ ھم برابیر کرتگ نہ کنت۔ خاسین اینسپکتر جنرل بہ اوگانستانئ بھرا پہ اوگانستانئ شہ نوک تعمیر بیگا ھر سال چارمی کوتئ پہ آمریکہ کنگرسا رپوٹئ دیما کنت۔ آ گشیت کہ ای معاملہ خاسین تشویشئ وڑ انت و بہ اوگانستانا کرپشنئ دیمگیری ھم بی سوب ثابت بوتگیت۔ اشرف غنی آیوک ھم باور وڑ بہ چما نکائیت و سدارتین الکشنئ نتیجہ ھم تہ انون بہ دیما نیاتگیت۔ بہ ۲۰۱۲ بہ اوگانستانا غریبئ کچانہ ۳۷ فیصد گیش شہ غریبی کچانہ جالتر زند گئوازیننت مگہ مروچی ای وڑئ کسانی کچانہ گیش بوتہ و بہ ۵۵ فیصدا رستگیت۔ شہ خاسین اینسپکٹر جنرال رپوٹانی دیما بہ ۲۰۱۹ گڈین ۳ ماہ شہ بین الاکوامین براسان ۸ اعشاریہ ۵ ملین ڈالر مدد برابیر کرتگیت۔
کہ بہ آی سیائگا بہ سیکورٹین بھرا تعلیم و دروائی و اکتسادین بھران خرچ بوتگیت۔ ۴ اعشاریہ ۲ بلین ڈالر سالانگ آمریکہ پہ اوگانستانئ سیکورٹین فورسان برابیر کرتگیت۔
نتیجہ ایش کہ اگہ بہ اوگانستانئ آیوکا چم پریننت شہ ھر نیمگی وضعیت باز گندگ بہ چما کائیت یعنی کہ دیگہ دیستگ بیت کہ دیگہ حالت جوان بہ چما نکائینت۔ وھدہ کہ شوروئ اتحادئ پوجی شہ اوگانستانا شوتنت دیگہ آمریکہ دلچسپی بہ ای سیما کم بوتیت مگہ پاکستانئ دلچسپی نہ تانکا بہ جا منتگیت بلکہ بہ طالبانی بہ واک رسینگا ھم نفس نفس کنت۔
نون کہ آمریکہ پوجی شہ اوگانستانا روگی انت دیگہ پاکستان پھدا پہ گوازی کنگا وخت بہ دست آورتگیت.