سرگال: پاکستانئ پوجین نظامئ انساپ گون عالمین معیارا برابیر نہ انت۔

بہ ھر مُلکئ جمھورین نظاما عدل و انساپا پورہ ئن وڑئ اھمیت دینت، اگہ بہ اودان بہ کجام سماجئ ایشی کمی بیت و بہ ایشی توجہ مہ دنت دگہ سماج انتشارئ شکار بیت و مُلکئ استحکام چنڈگا بیت۔ ھمی وڑئ مُلک بہ دنیا باز انت کہ بہ اودان انساپ دلئ وڑ نہ انت۔ مگہ انچین مُلک ھم است کہ شہ آی امگیان بہ بین الاکوامین کچانہ توجہ بنجاہ بیت۔ پاکستان ھمی وڑئ یک مُلکئ انت کہ بہ اودان انساپئ نظام و خاسین وڑئ پوجین نظامئ انساپ باز گندگین حالئ داریت۔ شہ بنیادمین حکانی تنظیم، ایمنستی اینترنیشنل  دیما پاکستان شہ دنیائ آ ۵۶ مُلکان یکئ انت جائ کہ مرکئ سزا کانون انت و عمل بیت بہ آی۔ بہ ۲۰۱۹ بہ پاکستانا شہ مُچ دنیا گیشترین ای وڑئ کَس کہ پہ آوان سزائ مرک داتگ بوتگیت ھست۔ آوانی کچانہ ۴۲۲۵ آ گیش انت۔ شہ ای تنظیمئ دیما امبرانی پاکستانا ۶۳۲ گیش کہ پہ آوان مرکئ سزا داتگ بوتہ یک ریکارڈئ انت۔

ای کچانہ پورہ ئن دنیائ مرکئ سزا گپتگین مُچین کچانہ ۲۷ اعشاریہ ۳ فیسد انت۔ بہ پاکستانئ تعزیراتئ سیائگا کم شہ کم ۳۳ جرمئ مرکی سزا داتگ بیت کہ بہ آوان قتل، سماجین ابروبری، جیئنگ، توھین بہ پیغمبران، زناکاری، گون مُلکا غدداری و نشہ ئین موادانی بھرا وڑ وڑئ الزام ھور انت۔

بہ پاکستانا بہ کسانین الزاما گرگ عامین ھبرئ انت اصلین مجرم گون انتظامیہ ساز و باز کنگا وترا رکیننت۔ مگہ بی وس و لاچار کہ ھیچ کسا پہ مدتا نہ دارنت آوان گون سزا گرگا دیم پہ دیم انت، یا کہ بہ جیلان کپنت وتی زندا اودا گوازیننت۔ پاکستانئ بلوچستانئ سیما بہ ای بھرا بہ سورین جاگہ جا داریت۔ جائ کہ سالان سال انت جبر و بی پھد بیگئ سلسلہ رادگ انت۔ کانون و انساپ اودا روچ بہ روچ پروشگا انت، وھدہ کہ کَسئ بہ وتی عزیزانی باروا زانت آوانا ھم جیلانی تھا پریننت۔ بہ بنیادمین حکانی تنظیمئ کارکنوک ھم ای ؤڑئ شکار بنت و آوانی توار گوٹو بیت۔ و ای معاملہ گون پولیسا بیت و تہ عدالتا ھم رستگ نہ کننت و پہ انساپا امیتئ ھم نہ انت۔ وکیل و قاضی ھم تھدید بنت۔ ای وڑئ مثال باز انت کہ آوانا تہ مرکا رسیننت۔ شہ آمریکہ یک ادارہ وورلد جسٹس پروجیکٹ یک رپوٹئ دیما کانونئ بالادستی و انساپئ برابیر کنگا پاکستان انون شہ دنیائ ۱۲۸ مُلکان بہ ۱۱۸ مُقاما انت شہ ای وجا انساپئ نظامئ کچانہ شہ ایشی پہ جوانی جتگ بیت۔

بہ پاکستانا گیشترکی کانون شہ انگریز وھدہ انت کہ بہ انونین حالاتان ھیچ برابیر نہ انت و پہ محکمہ کنگا ھم باز وقت گرنت و قاضیانی کچانہ ھم باز کم انت کہ شہ ای وجا بازین محکمہ ھمی وڑا ماننت۔ پہ پاکستانئ عامین مھلوکا انساپئ بہ دست آرگ سَک انت و لھتینئ فیصلہ تہ سالان سال مانیت و مردم بہ انساپ چمبراھیا شہ دنیا رونت۔ امبرانی بہ پاکستانا بہ پنجاب صوبہ محمد اقبال ۲۱ سالگ کہ بہ جیلا اتیت پہ آی بہ ۱۷ سالگئ عمرا کشگئ معاملہ تھا مرکئ سزا داتگ بوتت و گڈسرا سپریم کورٹ آی را بی گناہ زانتہ برات دات و گون آی نکلہ اوشکیتنا گیندنت کہ بہ پاکستانا پہ گریبین کسان انساپ بہ دست آرگ چینکس سَک انت۔ محمد اقبال کہ انون ۳۵ سال داریت سرکارین وکیلئ بہ دست نیاورتہ یا کہ وکیل وت آی را نہ لوٹہ گیندیت۔ شہ آی ھبرانی دیما چُنتی سال پہ وکیلا چمبراہ منتہ۔ بہ پاکستانا پہ گریب و لاچارا سرکارین وکیلئ نظام استیت مگہ پہ آوان بہ وقتئ داتگ نہ بیت۔ بہ پاکستانا چو محمد اقبالیا تانا نہ انت ایشانی اشمار باز انت کہ بنیادمین حکانی تنظیم ھر وھدہ وتی توارا بری بھرا بال اورتگیت و شہ مُچان گلتین استعمال توھین مذھب انت کہ بہ گڈین وھدہ مسیحین بانوک بی بی آسیہ و بحاوالدین ذکریا یونیورسیٹی تعلیم دیوک جنید حفیظ گون مرکئ سزا دیم پہ دیم بوتنت۔ رندا شہ بنیادمین حکانی تنظیمئ نیمگا توارئ برز کنگا گڈسرا سپریم کورٹ بی بی آسیہ برات حکم دات و نون شہ پاکستانا ڈنا در بوتہ و بہ پاکستانا بازین ای وڑی کَس بہ جیلانی تھا بند انت کہ چو بی بی آسیہ خوش قسمت نہ انت کہ کَسئ وتی ھمدردئ توارا پہ آوان بال اریت۔

شہ پاکستانئ آزاتیا رندا پہ سیاسی و عدالتین نظامئ مستحکم کنگا وخت داتگ نہ بوتہ و ای ادارہ وت واک نہ انت پہ چہ کہ اثرئ واووندین کَس پہ وتی کٹانی بہ دست آرگا ھر وھدہ شہ ای کانونا کٹ گرگا انت۔ بہ پاکستانئ عدالتین نظاما و خاسین وڑئ پوجین نظاما انساپ بہ آ وھدہ گھتیر بوتگ کنت کہ بہ ایشی اصلاحات و ترمیم بیایت و شفاف و یقینین وڑئ جور بیت۔