بازدید جواد ظریف از دهلی جدید

نویسنده: دکتر آصف شجاع

مترجم: هما ددوال

بازدید وزیر امور خارجه ایران جواد ظریف از دهلی جدید در وقت تسریع مناقشه بین امریکا و ایران روخ داد. آن موقف هند در حسابه پالیسی خارجی ایران را اهمیت می دهد. وزیر خارجه ایران با وزیر امور خارجه هند ملاقات نمود و مباحثات تعمیری درباره تمام مسائل دوجانبه مفاد متقابل بین دو کشور را اجرا نمود. این جلسه فرصتی به دو رهبر فراهم نمود که درباره وضع موجوده منطقوی بشمول مسئله افغانستان تبادله نظرات کنند.

وقتیکه هند با جمعیت ایران مناسبات تمدنی دارد، مناسبات این دو کشور اخیراً بعلت مشارکت های شان در ساحات انرژی و اتصال استحکام عمیق یافت.  ایران در ارجحیت امنیت انرژی هند جایی برجسته دارد و از دیر زمان تدارک کننده عالی نفت هند می باشد. حتی دوران مرحله فعلی قیودات امریکا علیه ایران که در آن واشنگتن از توسعه معافیت های واردات نفت به کدام کشور انکار ورزیده است، هند برای ادامه واردات نفت اش از ایران تصمیم گرفته است. هند دوران آخیرین مرحله قیودات امریکا قبل از قرارداد ذروی روش همانند را داشته بود وقتیکه آن باوجود قیودات سرسخت علیه پروسه های پرداخت  نفت خام ایران را متداوماً وارد نمود. حمایت هند از ایران دوران آن وقت توسط تهران کاملاً درک می شود و اکنون دراین مورد است که بازدید فعلی آقای ظریف باید دیده شود.

هند با امریکا مشارکت استراتژیک هم دارد که بدان ایران مناسبات پرتنش از تقریباً ۴ دهه، از زمان انقلاب اسلامی ۱۹۷۹ داشته است. در سالهای اخیر امریکا یکی از مهمترین منابع اخذ دفاع برای هند گردیده است. با  امریکا هند مناسبات چند جهتی هم دارد و بسیاری از شرکت های هندی در امریکا علاقه مندی های زیاد تجارتی دارند. طی این منظره مناسبات هند با امریکا و ایران آن را در وضع حیاطی می گذارد. این وضع هند در بازی نمودن کدام نقش میانجی گر برای حل بحران فعلی هم استفاده شده می تواند اگر دهلی جدید خواهان آن می باشد.

 در حالیکه هند عضوی اقدام پلان جامع مشترک موافقت شده بین ۵ عضوی دائمی یو اِن اِس سی و آلمان و ایران نبود، دهلی جدید از قرارداد ذروی مذکور حسن استقبال کرده بود. هند این قرارداد ذروی را منحیث راه موثر برای حل کردن بحران مربوطه ستیزه ذروی ایران می نگرد. هند درک می کند که ایران متداوماً از شرایط قرارداد مذکور پیروی نموده بود که از آن امریکا بطور اقدام یک جانبه عقب کشید. اکنون ایران هم برای عقب کشی چند از تعهدات اش تحت قرارداد ذروی منحیث عکس العمل به پالیسی های اخیر امریکا تصمیم گرفته است. هند در این وضع به مقامی است جائیکه آن در پرتو  تحولات روبه ظهور تصمیمات جدید باید بگیرد.

 عقب کشی یک جانبه امریکا و موقف رئیس جمهور دونالد ترمپ علیه ایران بشمول استقرار نظامی در خلیج فارس وضعی در ناحیه ایجاد کرده است که بسیار وخیم است. کدام سوء تفاهم به کدام طرف این مناقشه را در روشی افزایش داده می تواند که نه فقط برای ناحیه بلکه نیز برای ملل همسایگی نتایج وخیم داشته می تواند. حقیقتی که ناحیه خلیج در دامنه همسایگی توسعه یافته هند می افتد این مناقشه برای هند هم  خوب نیست.

تحت منظره موجوده بازدید وزیر خارجه ایران از دهلی جدید از نظریه ادراک حمایت هند توسط ایران در اوقات آزمایشی اش و نیز مساعی تهران برای پیدا کردن راه ها برای ادامه دادن صادرات نفت ایران به هند تحت مرحله اخیر  قیودات امریکا دیده شده می تواند. این هم ممکن است که بازدید جوادظریف ایران به هند اشاره می کند که نقشی بازی نماید که حل تنش ها بین ایران و امریکا  کمک کند. طوریکه هر دو کشور با هند مناسبات دوستانه دارند.