عراق بر چهار راه ها قرار دارد

نویسنده: محمد مدثر قمر

مترجم: هما ددوال

از دو ماه گذشته، جوانان در عراق علیه فساد، بی کاری و مداخلت ایرانی و امریکی در سیاست داخلی پروتیست می کنند. تظاهرات ضد دولت به نهضت سرکشی وسیع ملکی با تظاهرات نشسته در تمام شهرهای بزرگ بشمول نجف، کربلا، بسرا و بغداد منتج گردیده است. گزارشات اشاره می کنند که بیش از ۴۰۰ نفر بعلت اقدامات گرفته شده نیروهای امنیتی و اجیران خارجی متفق با نیروهای پی اِم اِف حامی نیروهای پاسبانان انقلابی ایران هلاک شده اند.

در جمعه گذشته صدراعظم عادل عبدالمهدی بعد از تقاضایی راهب مؤثر شیعه ایت الله علی السیستانی از پارلمان برای ادراک عقب کشی حمایت از دولت اش استیفا داد. دو روز بعد پارلمان استیفای وی را تصویب نمود و از رئیس جمهور تقاضا کرد که صدراعظم جدید را نامزد کند. تا هم پروتیست ها ادامه داشته اند و اکنون مرکز نهضت به تحریر اسکویر در بغداد منتقل شده است.

مشکلات اقتصادی و فساد منحیث مهمترین مسایل ظهور کرده اند که بدان جوانان عراقی مواجع اند. عراق از هرج و مرج فرقه وارانه و جنگ داخلی از زمان حمله ۲۰۰۳ توسط امریکا متاثر بوده است. باوجود انتخابات مکرر ثبات سیاسی وجود نداشته است. تعهدات اقتصادی باوجود بازگشت عراق منحیث صادر کننده عمده  نفت در بازار بین المللی نفت نا مکمل بوده اند. مردم این را به فساد و عدم اداره وجوه توسط طبقات سیاسی مربوط ساخته اند.

هرج و مرج که بعد از انقلاب عرب ایجاد شد صلاحیت عراق برای نجات از مشکلاتش را مضافاً پیچیده ساخته است. ظهور داعش در ۲۰۱۳-۱۴ عراق را دوباره به کنار سقوط آورد طوریکه گروپ تروریستی موفقیت های سریع بدست یافت و کنترول خاک های وسیع را بدست گرفت، تشکیل خلافت در ماه جون ۲۰۱۴ را اعلان کرد. سقوط موصل و شکست داعش در ماه دسامبر ۲۰۱۷ معهذا به پایان مشکلات مردم منتج نگردید.

انتخابات پارلمانی اجرا شده در ماه مئ ۲۰۱۸ قرار بود یک دوره جدید را در عراق براه اندازند و به فساد گسترده، بی کاری، تنش های سیاسی و فرقه وارانه را پایان دهند. معهذا انتخابات فیصله کاملاً شکسته را بدست داد که به تاخیر تشکیل دولت منتج گردید. پارلمان جدیداً منتخب شده پنج ماه را برای تشکیل دولت فرا گرفت. عادل عبدالمهدی که در ماه اکتوبر ۲۰۱۸ زمام امور را بدست گرفت برای اخذا اعتماد مردم زیاد موفقیت را بدست یافته نتوانست.

مسئله دیگر که میان جوانان کشور نگرانی را ایجاد کرده است، مداخلت ایران در مسایل داخلی عراق می باشد. از زمان سقوط رژیم صدام حسین در سال ۲۰۰۳ ایران منحیث بازی کن عمده در عراق با حضور محکم سیاسی و نظامی ظهور کرده است. جنگجویان شیعه تربیه یافته آی آر جی سی که نیروی پی اِم اِف را تشکیل دادند در شکست داعش نقش مهم را بازی نموده بود. اتهام آورده شده است که مداخلت تهران علت عمده برای تاخیر تشکیل دولت بعد از انتخابات ماه مئ ۲۰۱۸ بود.

تاثر مهم امریکا در بغداد هم وجود دارد وقتیکه سلطنت های خلیج عرب بالخصوص عربستان سعودی هم برای تشویق تاثر شان در بغداد سعی می کرده اند. در چشمان مردم عراق تاثر نیرومند امریکا و ایران در راه عملیات عادی در بغداد مانع آمده است و لذا تظاهر کنندگان علیه هر دوی آنها اعتصاب می کنند.

عراق ذخایر بزرگ نفت دارد و یکی از بزرگترین صادر کننده جهانی نفت است. هند هم از عراق نفت وارد می کرده است که از ۲۰۱۸ عالیترین تدارک کننده نفت می باشد و عربستان سعودی را به مقام دوم گذاشته است. در سال ۲۰۱۸ -۱۹ هند نفت مبلغ ۳. ۲۲ بیلیون دالر امریکی را از عراق وارد نمود که تقریباً ۱۳ در صد کل واردات نفت هند را تشکیل داد. دهلی جدید نیاز دارد که از وضع داخلی در عراق نظارت عمیق دارد. هند ظاهر است سبد واردات نفتش را در پرتو وضع جهانی وسیع ساخته است.

عدم صلاحیت مقامات عراق برای حل مسالمت آمیز وضع با پروتیست کنندگان و بعهده گرفتن مسؤلیت جامع مسائل را بیشتر پیچیده ساخته است. عراق امروز بر چهار راه قرار دارد و نیاز دارد که نقشه راه آتیه اش را تعیین کند. وضع پیچیده در عراق حتماً بر شرق میانه تاثر خواهد داشت که قبلاً با تنش های عالی مواجه است. هند امیدوار است که دولت عراق برای حل شکایات مردم اش و تضمین صلح و امنیت در کشور آشفته اقدامات مؤثر را خواهد گرفت.