فعالیت بندر چابهار : پیروزی دیگر در مناسبات هند ، ایران و افغانستان

نویسنده: ستیا جیت موهانتی

 مترجم: هما ددوال

 قرارداد سه جانبه بین هند ، ایران و افغانستان درباره تاسیس راه روی حمل و نقل و انتقال بین المللی ، که بنام قرارداد چابهار معروف است ، نتیجه دورهای مذاکرات شدید بود. شرکت اندیا پورتس گلوبل لمیتد رسماً  عملیات بندر چابهار مهم تجارتی ، واقع در ولایت سیستان بلوچستان ایران ، را اخیراً بعهده گرفت. آن اولین بندر خارجی است که توسط هند با سرمایه گذاری ها مبلغ ۵۰۰ ملیون دالر امریکی تولید شده است.

زاویه هند در این بندر بسیاری را نگران ساخته است طوریکه  ماهرین و متخصصین عادت مقایسه با بندر گوادار در پاکستان دارند جائیکه چین علاقمندی های عمده اقتصادی و استراتژیک دارد. معهذا از نظر هند و هم از نکته نظر ایران و افغان فعالیت بندر مذکور بطور عمده توسط مفاد بازرگانی  و اقتصادی رانده می شود. قرارداد چابهار توقعات تمام سه کشور را افزایش داده است و توقع می رود بعلاوه تشویق اتصال منطقوی به تجارت و بازرگانی هم تشویق و تقویت بخشد.

مفاد فعالیت بندر چابهار زیاداند . اول تر از همه اتصال هند با افغانستان استحکام خواهد یافت طوریکه چابهار منحیث بندر دروازه انتقالی برای اقلام روبه حرکت داخل و خارج از افغانستان بوسیله خاک ایران کار می کند. محموله گندم توسط هند در ۲۰۱۷ از راه بندر چابهار به افغانستان فرستاده شد که اهمیت تجارتی بندر مذکور را آشکار ساخت. عنصر دیگر مهم برای تسریع قرارداد چابهار مساعی ناکام و بی زار هر دو هند و افغانستان برای وادار کردن پاکستان برای اجازه استعمال خاک اش برای حرکت کارگوی انتقالی بود.

فعالیت بندر چابهار دسترس مستقیم و معتبر راه دریای به قسمت های بزرگ خاک ایران و نیز به جمهوریت های آسیای مرکزی فراهم خواهد نمود.  پس انداز در قیمت محموله و تحفظ وقت بسیار زیاد خواهد بود. حایز ادراک است که هند و ایران قسمت گروپ ملل هستند که فعالانه درباره قرار داد حمل و نقل و انتقال راه روی حمل و نقل بین المللی شمال و جنوب ( آی اِن اِس تی سی ) مصروف مذاکرات هستند. هر دو هند و ایران تعهد شان برای شامل کردن چابهار در چهار چوب آی اِن اِس تی سی تکرار نمودند.

راه های تجارتی آینده از حرکات کارگو از بنادر بر قسمت غربی هند مثل نهاوا – شیوا و کاندلا به  چابهار و حمل و نقل از آنجا از راه سرک به کشور ها مثل آذربایجان و تاجیکستان ممکن است حمایت کند. چابهار تنها بندر مستقیم دریای ایران است و لذا وقوع اش در دریای عربی آنرا از هرج و مرج جیو استراتژیک در خلیج فارس و تنگنه هرمز جدا می سازد.

 برای تضمین این که بندر مذکور واقعاً سرعت اقتصادی حاصل کند ، هند و ایران برای انکشاف مزید منطقوی و اقدامات اتصالی سرمایه گذاری ها را پلان کرده اند. بعلاوه سرمایه گذاری های بزرگ برای تعمیر بندر و ترمینل های مربوطه هند قبلاً با سرمایه گذاری سنگین در تعیمر سرک زرنج- دلارام در افغانستان تسهیم نموده است. بعلاوه سرمایه گذاری های هند در تعمیر راه راه آهنی چابهار – زاهدان و منطقه اقتصادی مخصوص چابهار نفقط به اهمیت بندر مذکور می افزاید بلکه نیز در افغانستان و ایران انکشاف اقتصادی را تقویت می دهد.

 تهران از سرمایه گذاری های هند در تاسیس کارخانه ها در سکتور ها مثل کود، پتروشیمی ها و فلز سازی در ناحیه اِس ای زد حسن استقبال نموده است و مطمئن است که شرکای محلی در فعالیت های بندر و انتقال سکتور کشتی نوردی به انکشاف اقتصادی اش تشویق خواهد داد. استعمال بندر چابهار برای افغانستان هم بطور اقتصادی سودمند تر خواهد بود بمقابل دستر رس آن از راه کراچی و یا بندر عباس در ایران .

عده اقدامات تضمین نموده اند که آتیه بندر مذکور درخشان خواهد بود . طوریکه صدراعظم هند نریندر مودی گفت فعالیت بندرمذکور صلح وسعادت را هموار خواهد کرد و تاریخ ناحیه را تغییر خواهد داد.