“نپال نزاع روی کالا پانی را به جوش درآورد”

  نویسنده: رتن سالدی

مترجم: انظرنجمی                                                                                     

نپال باری خصومت روی نزاع واختلافات ارضیِ کالاپانی واقع درنقطه اتصالی سه جانبه هند، نپال و چین در ولسوالی پیتوراگرِ ایالتِ اوتاراکند در هند و ولسوالی دارچولا در منطقه  غربی دورافتاده نپال نشان داده است. یک نقشه جدید سیاسی و اداری آن سلطنت همالیایی که در تاریخ 20 ماه مئی توسط دولت حزب کمونیست نپال منتشر شد، تازه ترین اختلاف را مطرح کرده است. نقشه جدیدی که دو روز قبل توسط کابینه صدراعظم کی پی شرما اولی تصویب شده، مناطق کالاپانی، لیمپیادورا و لیپولیک را به عنوان قلمرو نپال نشان می دهد. هرچند، این مناطق بخش هایی از قلمرو حاکمیت مستقل هند درآن  نقشه وجود دارند  که پس از سازماندهی مجدد جامو و کشمیر و لداخ به صورت خاکهای های زیر اداره دولت مرکزی هند در تاریخ 2 نوامبر 2019 توسط دهلی جدید صادر شد.

هردو،هند و نپال همسایگان دوست نزدیکی دارای پیوندهای قوی اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی هستند. اختلاف نظر درباره ادعاهای نپال بر وجود یک قطعه زمین کوچک اما ازلحاظ استراتژیک حایز اهمیت، در مجاورت رودخانه کالی که از ناحیه کالاپانی در منطقه هیمالیا نشات گرفته است باعث افزایش تنش ها شده است. پیدایش این نزاع در’پیمان ساگولی‘ سال 1816 اساس دارد. مطابق ماده 5 پیمان ساگولی بامضا رسیده  بین پادشاهی نپال و شرکت انگلیسی ’ایست اندیا کمپانی‘ در 2 دسامبر 1815 که در ماه مارچ 1816 معتبر گردید، تمام سرزمین های غربی رودخانه کالی بخشی از هند را تشکیل داد و به طرف شرق اینها با نپال باقی ماندند. بنابراین، رودخانه کالی به صورت مرز بین هند و نپال در نزدیکی نقطه اتصالی سه جانبه هند – نپال- چین تبدیل شد. علاوه بر این، پیمان مهاکالی بامضا رسیده در 12 فروری 1996 بین هند و نپال به منظور انکشاف سد تنک پور و پروژه نیروی برق آبی پانچیشور، در مقدمه خود تصدیق می کند که “رودخانه مهاکالی یک رودخانه مرزی است که در امتداد اساسی بین دو کشور وجود دارد.” این پیمان هنگامی که حزب کنگره نپال در نپال به قدرت رسید، با اکثریت دو سوم مورد تایید قرار گرفته بود.

هیچ مناطق مورد مناقشه در تصرف هند نیست. دولت ایالتی و دولت مرکزی هند عایدات زمینی و سایر مالیات ها را تعیین می کنند و مرز در امتداد آن نقطه اتصالی سه جانبه توسط نیروهای امنیتی هند اداره می شود. نپال اعتراض خود را نسبت به نقشه صادر شده توسط هند درماه نوامبر 2019، اعلام کرده بود. هند رسماً توضیح داد که “این نقشه به طوردرست قلمرو مستقل هند را نشان می دهد. نقشه جدید به هیچ رو مرز هند را با نپال تجدید نکرده است.” هرچند، قطعنامه ای در پارلمان نپال تصویب شد تا موضوع را با هند به صورت دیپلماتیک و دوستانه حل و فصل کند. دو کشور موافقت کرده بودند که مذاکرات به سطح سکرتر امور خارجه برگزار شود، اما اینها تحقق یافته نتواست.

وزیر دفاع هند آقای راج نات سینگ بروز هشتم این ماه، جاده به طول 80 کیلومتر ساخته شده توسط هند که لیپولیک  را با شهر  دارچولا در ولسوالی پیتوراگر درایالت اوتراکند متصل می کند، افتتاح کرد. این جاده به منظور سهولت در جریان تجارت و زیارت کایلاش- مانساروار در منطقه خودمختار تبت ساخته شده است. این امراعتراضات نمایندگان پارلمان نپال از هر دوطرف – احزاب مخالف و احزاب حاکمه و نیزعموم مردم را برانگیخت. نپال این مسئله را به سطح دیپلماتیک نیز با دهلی جدید مطرح کرد. هند پس از اتمام بیماری همه گیرکووید-19 آمادگی خود را برای برگزارنمودن مذاکرات درباره این موضوع ابراز کرد. هردو کشور به دلیل اپیدمی مذکورآسیب دیده اند. در واقع، هند، هنگامی که شیوع ویرس کورونا در نپال گزارش شده، کمک، تجهیزات پزشکی و یک تیم پزشکی را به آن کشور فرستاد.

مایه تعجب است که صدراعظم کی پی شرما اولی، در پارلمان نپال گفت که لیمپیادورا، کالاپانی و لیپولیک بخشی از نپال هستند و آنها را به هر قیمتی باز خواهند گرفت. وی افشا کرد که دولت وی در مورد این موضوع با چین در تماس بوده است.

هند اتهامات نپال را رد کرده بطور واضح گفت که نقشه نپال مبنی بر حقایق و شواهد تاریخی نیست. چنین گسترش مصنوعی ادعاهای ارضی برای دهلی جید ناقابل قبول است.

آقای اولی همچنین هند را به دلیل شیوع کووید-19 در نپال متهم کرد و گفت این ویروس در افرادی که از هند باز می گردند  بشتراز مراجعت کنندگان از چین یا ایتالیا وجود دارد. این بیانیه موصوف  غیرقابل فهم و بی اساس است. بهرحال، هند سخنان صدراعظم نپال را به آسانی رد کرده نمی تواند، زیرا این دلالت بر تمایل وی به چین دارد. همچنین، در نظر گرفته شده است تا سخنان فرا ملی گرایی در نپال مطرح شود. همچنین، ممکن است این بیانیه وی برای خود را نجات دادن از تهدیدهای داخلی در حدود حزب اش- حزب کمونیست نپال باشد. هند باید مواظب بماند.

هرچند، چون هر دو کشور روابط قرن ها قدیم دوستانه با یکدیگر به اشتراک می گذارند، باید برای هرچه زودترحل وفصل کردن این مسئله سعی نمایند.