ಭಾರತ – ನೇಪಾಳ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಪೈಪ್ ಲೈನ್ : ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೆ ಮೊದಲು 

ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳ ತಮ್ಮ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಸಾಧಿಸಿದ್ದು, ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ಅನ್ನು ಭಾರತದ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದ ಮೋತಿಹರಿಯಿಂದ ನೇಪಾಳದ ಅಮ್ಲೆಖುಂಜ್ ವರೆಗೆ ವಿಡಿಯೋ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ಕಡೆಯಿಂದ 32.7 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ 37.2 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಒಟ್ಟು 69 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ನೇಪಾಳದ ಜನರಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಶುದ್ಧ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪೂರೈಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳ ನಡುವಿನ ನಿಕಟ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧದ ಸಂಕೇತವೆಂದು ವಿವರಿಸಿದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ, ಮೋತಿಹಾರಿ-ಅಮ್ಲೆಖ್‌ಗುಂಜ್ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ಯೋಜನೆಯು ಪ್ರದೇಶದ ಇಂಧನ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಉನ್ನತ ರಾಜಕೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ ವಿನಿಮಯವು ಭಾರತ-ನೇಪಾಳ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮುಂದೆ ನೋಡುವ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತೃಪ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ನವದೆಹಲಿಯಿಂದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ ಮೋದಿ, ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಾಢವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ವಿಶ್ವಾಸ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಅದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಭಾರತದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದರು.

ಕಾಠ್ಮಂಡುವಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಧಾನಿ ಕೆ.ಪಿ. ಶರ್ಮಾ ಓಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ, ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ಯೋಜನೆ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು. ದೃಢ ರಾಜಕೀಯ ಬದ್ಧತೆಯಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿರುವ ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳವು ತಮ್ಮ ಜನರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಇಬ್ಬರೂ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ನೇಪಾಳದ ಜನರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ, ಶ್ರೀ ಓಲಿ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿತವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಭಾರತದಿಂದ ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ತೈಲ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಸಮಯ ಉಳಿತಾಯವಾಗುವುದಲ್ಲದೆ ರಸ್ತೆ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಟ್ಯಾಂಕರ್‌ಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ, ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ನೇಪಾಳವು 1973 ರಿಂದ ಭಾರತದಿಂದ ತೈಲ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ತೈಲ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ತೈಲ ಟ್ಯಾಂಕರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯ, ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಿಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, ತನ್ನ ಬಾರೌನಿ ರಿಫೈನರಿ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರದ ರಕ್ಸೌಲ್ ಡಿಪೋದಿಂದ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲು ನೋಡಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ನೇಪಾಳ ತೈಲ ನಿಗಮದೊಂದಿಗೆ 2022 ರವರೆಗೆ ತೈಲ ಸರಬರಾಜನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು 2017 ರಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿದೆ.

1996 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾದ ಮೋತಿಹರಿ-ಅಮ್ಲೆಖ್‌ಗುಂಜ್ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ಯೋಜನೆಯು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಶೀತಲಗಾರದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಿತು. ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರು 2014 ರಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಇದು ವೇಗವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳಾದ ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಿಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳ ತೈಲ ನಿಗಮ ನಡುವೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2015 ರಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ಓಲಿ ನವದೆಹಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಹೌಸ್ ನಿಂದ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ಶ್ರೀ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಓಲಿ ಅವರು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರಿಮೋಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಮೂಲಕ ಹಾಕಿದರು.

ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 30 ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ದಣಿವರಿಯದ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ, ಗುರಿಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ನೇಪಾಳದ ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯ ಯೋಜನೆಗೆ ದಾಖಲೆಯ ವೇಗದ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ. ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನೆರವಿನ ಯೋಜನೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ವಾದವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ, ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನವು ವಿಳಂಬವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಉಭಯ ದೇಶಗಳು ಈಗ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಕಳೆದ ತಿಂಗಳು ಮಾತ್ರ, ಭಾರತ-ನೇಪಾಳ ಜಂಟಿ ಆಯೋಗದ ಸಭೆ ಕಠ್ಮಂಡುವಿನಲ್ಲಿ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ವಿದೇಶಾಂಗ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು, ಅದು ಅವರ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಾದಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು, ಸಹಕಾರದ ಹೊಸ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು. ಪ್ರಧಾನಿ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ 2015 ರ ಭೂಕಂಪ ಪೀಡಿತ ಜನರಿಗೆ 50,000 ಮನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರೀ ಓಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದ ಅರ್ಪಿಸಿದರು.

ಬರಹ: ರತನ್ ಸಲ್ದಿ, ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕ