ಭಾರತ-ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ನಡುವೆ ಒಡಂಬಡಿಕೆ

ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿ ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದು, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಿಂದ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ (ಲಿಕ್ವಿಫೈಡ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಗ್ಯಾಸ್) ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಎರಡು ನೆರೆಹೊರೆ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ.

ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯವಾದ ತ್ರಿಪುರಕ್ಕೆ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಸುಗಮವಾಗಿ ಪೂರೈಕೆಯಾಗುವುದನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸವಾಲನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಲು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದೊಂದಿಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ತಲುಪುವ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರಮವು ಪರಸ್ಪರ ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರರ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸುವ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಿಂದ ಭಾರತದ ಗಡಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಎಲ್‌ಪಿಜಿಯನ್ನು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದಲ್ಲದೆ ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಸಮಯ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ, ತ್ರಿಪುರವು ಗುವಾಹಟಿಯಿಂದ ಮೇಘಾಲಯ ಅಥವಾ ಸಿಲ್ಚಾರ್ (287 ಕಿಲೋಮೀಟರ್) ಮೂಲಕ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಸರಬರಾಜುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಗುವಾಹಟಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ 600 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪ್ರಯಾಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಟ್ಯಾಂಕರ್‌ಗಳಿಗೆ, ಇದು ಗುಡ್ಡಗಾಡು, ಭೂಕುಸಿತ ಪೀಡಿತ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸುದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣವಾಗಿದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಿಂದಾಗಿ ಎಲ್‌ಪಿಜಿಯಂತಹ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಸರಬರಾಜು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತವು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಿಂದ ಟ್ರಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಎರಡು ಖಾಸಗಿ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಮೂಲಕ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಿಂದ ಎಲ್‌ಪಿಜಿಯನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ; ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಬಂದರು ಮೊಂಗ್ಲಾದಿಂದ ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಿಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ತ್ರಿಪುರ ಬಾಟ್ಲಿಂಗ್ ಸ್ಥಾವರಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣದ ದೂರವು ಕೇವಲ 120 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಸವಾಲುಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಮಿಸ್ ಹಸೀನಾ ಇಬ್ಬರೂ ಹತ್ತಿರ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಲಾಭದಾಯಕ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಎರಡು ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಿಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಮೂಲಕ ಖಚಿತಪಡಿಸಲಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಿಂದ ಬೃಹತ್ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಪ್ಪಂದವು ಭಾರತದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಇಂಧನ ವಿತರಣಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಆಮದಿಗೆ ಘನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಭಾರತ-ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಒಪ್ಪಂದವು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅಗತ್ಯ ಇಂಧನ ಅಗತ್ಯಗಳಿಲ್ಲದೆ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಸರಬರಾಜಿಗೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಎಲ್‌ಪಿಜಿಯ ರಫ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಆದಾಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಶೇಕ್ ಹಸೀನಾ ಅವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಚಿತ್ತಗಾಂಗ್ ಸಮುದ್ರ ಬಂದರು ಬಳಿಯ ಮಿರ್ಶರೈ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ 1000 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತದ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಶುಗಂಜ್ ಮತ್ತು ಮೊಂಗ್ಲಾ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಭಾರತವನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿದೆ.

ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ನಡುವಿನ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಅಖೌರಾ ಮೂಲಕ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುವುದು. ಫೆನಿ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಸೇತುವೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗುವುದು, ಪರಸ್ಪರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಇದು ಮತ್ತಷ್ಟು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ.

ಬೃಹತ್ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಆಮದಿನ ಸಹಕಾರವನ್ನು ‘ಉತ್ತಮ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಮಾದರಿ’ ಎಂದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಪ್ರಧಾನಿ ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತ ತನ್ನ ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಿಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (ಐಒಸಿ) ಮೂಲಕ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಕಡಲ ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯವು ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ ಉತ್ಪಾದಕರಾಗಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಕೈಗೆಟುಕುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು.

ಇಂದು, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದೊಂದಿಗಿನ ಭಾರತದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ‘ಮಾನವೀಯತೆ, ಪರಂಪರೆ, ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿನಿಮಯ’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವು 2018-19ರಲ್ಲಿ 9 ಬಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್ನಿಂದ 10.46 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗಳಿಗೆ ಏರಿದೆ. ಗ್ಯಾಸ್ ಗ್ರಿಡ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಭಾರತವೂ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.

ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಿಂದ ಎಲ್‌ಎನ್‌ಜಿಯನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತವು ಒಂದು ದಶಕಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅವಧಿಗೆ ತನ್ನ ಇಂಧನ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ವೇಗ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು 2040 ರ ವೇಳೆಗೆ ದ್ವಿಗುಣಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ, ಪರಸ್ಪರ ಭರವಸೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ಉತ್ಸುಕವಾಗಿದೆ.

 ಲೇಖನ : ದೀಪಂಕರ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ವಿಶೇಷ ಪ್ರತಿನಿಧಿ, ದ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮನ