ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କର ପୁନର୍ବିନ୍ୟାସ ପଥରେ ଭାରତ ଏବଂ କାତାର

ଉପସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭାରତ ସହ ପାରମ୍ପାରିକ ଭାବରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କ ଥିବା ଦେଶସମୁହ ମଧ୍ୟରେ କାତାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଶ ଏଠାରେ ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା, ବାଣିଜ୍ୟ, ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ପ୍ରବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କର ମୂଳଭିତ୍ତି ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି ଭାରତର ଶକ୍ତି ନିରାପତ୍ତାରେ କାତାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରି ଭାରତକୁ ସର୍ବାଧିକ ଏଲ୍‌ଏନ୍‌ଜି ଯୋଗାଇଥାଏ 2004 ରେ କାତାରରୁ ବାର୍ଷିକ 7.5 ନିୟୁତ ଟନ୍  ଏଲ୍‌ଏନ୍‌ଜି  ଆମଦାନୀ ପାଇଁ ଭାରତ 25 ବର୍ଷିଆ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲା ​​ 2015 ରେ, ଯେତେବେଳେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇଲା, ବଜାର ସ୍ଥିତି ଆଧାରରେ  ଏଲ୍‌ଏନ୍‌ଜି  ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇଁ ଦୋହା ଭାରତର ଅନୁରୋଧରେ ରାଜି ହୋଇଥିଲା ଏହା ଭାରତର ଶକ୍ତି ନିରାପତ୍ତାର ସ୍ତମ୍ଭ ଭାବରେ କାତାର ସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିପାରିଛି ଭାରତ ଏଥିସହିତ କାତାର  ଏଲ୍‌ଏନ୍‌ଜି  ର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ଆମଦାନୀକାରୀ ଭାବରେ କ୍ଷୁଦ୍ର ଉପଦ୍ୱୀପ ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତିରେ ବିଶେଷ ଅବଦାନ ଦେଇଥାଏ

2019-20ରେ 10.95 ବିଲିୟନ ଡଲାର ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ସହିତ କତାର ବିଶ୍ୱର 25 ଟି ବାଣିଜ୍ୟିକ ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି ଏବଂ ୟୁଏଇ ଏବଂ ସାଉଦି ଆରବ ପରେ ଗଲ୍ଫ ସହଯୋଗ ପରିଷଦ (ଜିସିସି) ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ତୃତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ବାଣିଜ୍ୟ ଭାଗିଦାରୀ ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟରେ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଅପାର ସମ୍ଭାବନାକୁ ଦର୍ଶାଇ ଭବିଷ୍ୟତର ପୂର୍ବାନୁମାନ ସହିତ କାତାରର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଞ୍ଚଟି ବାଣିଜ୍ୟ ସହଭାଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ରହିଛି ଭାରତୀୟ ବଜାରରେ ପ୍ରମୁଖ ନିବେଶକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାତାର ପୁଞ୍ଜିପତି ଅଛନ୍ତି ଏବଂ କାତାର ଜିସିସି ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶରେ ଚତୁର୍ଥ ବୃହତ୍ତମ ଉତ୍ସ ଭାବରେ ରହିଛି ଭାରତୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ କାତାରର ବ୍ୟାବସାୟିକ ପରିବେଶରେ ଅର୍ଥନୀତିର ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶେଷ କରି ନିର୍ମାଣ ଓ ସେବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ମାନବ ସମ୍ବଳ ଭାବ​‌େ​‌ର ସହାୟକ ହୁଅନ୍ତି ସାତ ଲକ୍ଷ ଭାରତୀୟ କାତାରର ସର୍ବବୃହତ ପ୍ରବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଯାହାକି ସେଠାକାର ନାଗରିକଙ୍କ ପ୍ରାୟ ପଚିଶ ପ୍ରତିଶତହେବ

ଭାରତ କରୋନା ମହାମାରୀର ଆର୍ଥିକ ପ୍ରଭାବକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା ଏବଂ ଏହାର ବାଣିଜ୍ୟ ତଥା ବାଣିଜ୍ୟିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ବଢ଼ାଇବା  ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଡକ୍ଟର ଏସ୍ ଜୟଶଙ୍କରଙ୍କ କାତାରକୁ ଦୁଇଦିନିଆ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଗସ୍ତ ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରଖିଛି ଗଲ୍ଫ ଦେଶଗୁଡିକର କରୋନା ବିରୋଧରେ ସଂଗ୍ରାମର କଠିନ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଭାରତ ଏବଂ କାତାର କୂଟନୈତିକ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ପରାମର୍ଶ ବଜାୟ ରଖିଥିଲେ ମହାମାରୀ ସମୟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ତିନିଥର ଏମିର ତମିମଙ୍କ ସହ ଟେଲିଫୋନ ବାର୍ତ୍ତାଳାପ କରିଥିଲେ ଏବଂ କରୋନାକୁ ପରାସ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଦୁଇ ନେତା ସହଯୋଗ କରିବାକୁ ସହମତ ହୋଇଥିଲେ

ଏହି ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଡ. ଜୟଶଙ୍କର କାତାରର ଶୀର୍ଷ ନେତୃତ୍ୱଙ୍କୁ ଭେଟି ପାରସ୍ପରିକ ସ୍ୱାର୍ଥର ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ, ଆଞ୍ଚଳିକ ତଥା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସେମାନଙ୍କ ସହ ବ୍ୟାପକ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ ଏମିର ଶେଖ ହମାଦ ଅଲ-ଥାନିଙ୍କୁ ଭାରତ-କାତାର ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କର ବିକାଶରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ତଥା ସମ୍ପର୍କକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ ତାଙ୍କର ମାର୍ଗଦର୍ଶନକୁ ମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି ଏମିର ତମିମଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ସାକ୍ଷାତ ସମୟରେ ଡ. ଜୟଶଙ୍କର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇ ଆମୀର ତମିମଙ୍କୁ ଭାରତ ଗସ୍ତ କରିବାକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ ଶୀଘ୍ର ଭାରତ ଗସ୍ତ ପାଇଁ ଆମୀର ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ହୋଇଥିବା ବାର୍ତ୍ତାଳାପକୁ ମନେ ପକାଇ ଆମୀର ତାମିମ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ନିବେଶ ଏବଂ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଟାସ୍କ ଫୋର୍ସ ଗଠନ କରିବାକୁ ଦୁଇ ନେତା ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି କରୋନା ମହାମାରୀ ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଯତ୍ନ ନେଇଥିବାରୁ ଡ. ଜୟଶଙ୍କର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କ ତରଫରୁ କାତାର ନେତାଙ୍କୁ ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଇଛନ୍ତି

ଡ. ଜୟଶଙ୍କର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଖାଲିଦ ବିନ୍ ଖଲିଫା ଅଲ-ଥାନୀଙ୍କ ସମେତ ଅନ୍ୟ କାତାର ନେତାଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତ କରି ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ମହମ୍ମଦ ବିନ୍ ଅବଦୁଲ୍ଲାହମାନ ଅଲ-ଥାନିଙ୍କ ସହ ବ୍ୟାପକ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ 2021 ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଭାରତ-କାତାର ମିଳିତ ଆୟୋଗ ବୈଠକ ପାଇଁ ସେ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଭାରତକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ ଶକ୍ତି, ବାଣିଜ୍ୟ, ନିବେଶ, ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା, ଶିକ୍ଷା, ସଂସ୍କୃତି, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ  ଉଭୟ ନେତା ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ

ଭାରତ ଏବଂ କାତାର ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ ସମ୍ପର୍କକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ କାତାର ବ୍ୟବସାୟ ନେତାଙ୍କ ସହ ଏକ ପାରସ୍ପରିକ ଅଧିବେଶନ କରି ଭାରତରେ ଫ୍ଲାଗସିପ୍ ସ୍କିମ୍ ମାଧ୍ୟମରେ “ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ” ଏବଂ “ଆତ୍ମନିର୍ଭରଭାରତ ଭାରତ” ଭଳି ଅନୁକୂଳ ବ୍ୟବସାୟ ପରିବେଶ ତଥା ବଜାର ସୁଯୋଗ ତଥା ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଉଦ୍ୟମ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ ଡକ୍ଟର ଜୟଶଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ସହିତ ଏକ ଭର୍ଚୁଆଲ୍ ପାରସ୍ପରିକ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରି ସ୍ଥାନୀୟ ଅର୍ଥନୀତିରେ ସେମାନଙ୍କର ଅବଦାନ ତଥା କରୋନା ବିରୋଧରେ ଭାରତର ସଂଗ୍ରାମରେ ସେମାନଙ୍କର ଅବଦାନକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ

ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡିକ ସହିତ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଭାରତ ଏକାନ୍ତ ଉଦ୍ୟମ କରୁଛି ଭାରତ ପାଇଁ କାତାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସହଭାଗୀ ଏବଂ ଡ. ଜୟଶଙ୍କରଙ୍କ ଗସ୍ତ ଫଳରେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟବସାୟ, ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶରେ ବୃଦ୍ଧିର ଘଟିବ   

ଆଲେଖ୍ୟ :  ଡ. ମହମ୍ମଦ ମୁଦାସିର କମାର, ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ପାଇଁ ରଣନୀତିକ ବିଶ୍ଳେଷକ