هند وپاکستان نزدیکتربه قرارداد نهایی راجع به راهرو کارتارپور رسیده

نویسنده: رتن سالدی

مترجم: دکتر احمد علی

دومین دورۀ مذاکرات که درمیان مقامات هند وپاکستانی برمرز واگها- اتاری به طرف پاکستان صورت گرفته در به مرحلۀ نهایی رساندن چگونگی‌هایی برای راهرو کارتارپور برای فراهمی تسهیلات به زایرین هندی برای زیارت گرودوارا دربار صاحب تاریخی دربخش نارُووال درآن سوی مرز پاکستان به یک پیشرفت چشمگیر دست یافته است. این گرودوارا یعنی معبد سیکهای قرن شانزدهم دارای ارزش فراوان تاریخی ومذهبی است چون بنیانگذار مذهب سیکها گرونانک دیوجی در اواخر سالهای زندگانی‌اش درآنجا اقامت گزیده و دراین محل درسال ۱۵۳۹ آخرین نفس خود را کشید. پس از مذاکرات طولانی درمیان تنش‌ها مابین هند و پاکستان، توقعات تامین آرزوی دیرینه برای زیارت گرودوارا دربارصاحب پدیدار شده هنگامیکه نایب رئیس جمهور هند ام ونکائیاه نایدو درتاریخ بیست وششم نوامبر ۲۰۱۸ در نزدیکی دیرا بابانانک دربخش گروداس پور پنجاب سنگ بنیاد راهرو کارتارپور را نهاده و درتاریخ بیست وهشتم نوامبر سال ۲۰۱۸ نخست وزیر پاکستان عمران خان یک مراسم راه گشا را در نزدیکی گرودوارا کارتارپور صاحب ترتیب داد.

اولین دورۀ مذاکرات مابین هند وپاکستان راجع به این راهرو درماه مارس سال جاری صورت گرفت. سه دورۀ مذاکرات نیز درمیان کمیته‌های فنی برای تصفیه مسایل مربوط به این پروژه صورت گرفته. هند راجع به حضور عوامل طرفدار خالصتانی درتیم تشکیل داده شده توسعه پاکستان برای مذاکرات اعتراض نموده، که اسلام آباد آن را با پذیرفتن تقاضای دهلی نو قبل از دومین دورۀ مذاکرات از بین برد. دهلی نو در دوران دومین دورۀ مذاکرات همچنین به لزوم تضمین محیط محفوظ وامنیت بخش برای زایرین تاکید نموده. هیئت نمایندگی هند پرونده‌ای را به پاکستان راجع به افراد یا سازمان‌های مستقر در پاکستان، به پاکستان تحویل داده که ممکن  است برای بهم زدن این زیارت و سوء استفاده ازاین فرصت برای بازی با احساسات زایرین بکوشند. پاکستان به هند اطمینان داد که به هیچ عوامل این گونه اجازه کاربرد این راهرو برای فعالیت‌های ضد هند نداده خواهد شد. پاکستان برخلاف موضع قبلی‌اش برای مجاز نمودن زیارت فقط پانصد الی هفت صد نفر از زایرین در روز برای اجازه مسافرت بدون روادید پنج هزار نفر از زایرین در هر روز برای هردو دارندگان گذرنامۀ هندی و شهروندان هند ماورای بحار موافقت نموده است. به آنها اجازۀ مسافرت بوسیلۀ وسایل نقلیه یا پاپیاده بعنوان افراد یا گروه‌ها داده خواهد شد. هند در دورانِ این مذاکرات تقاضای خود برای مجاز نمودن زیارت اضافی ده هزار نفر به مواقع ویژه‌ای را تکرار نموده و این که هیچ مانعی به زایرین برحسب اعتقاد شان نباید وجود داشته باشد. تعلیمات گرونانک دیو جی برای هردو سیکها وهندوان قابل احترام می باشد چون هردو ازآنها از گرودواراهای مقدس در پنجاب وجاهای دیگر احترام می گذارند. اسلام آباد با داشتن مشابهت‌های فرهنگی این حقیقت امر را بخوبی می داند و بنابرین باید این امر را تضمین نماید که هیچ مانعی در راه زایرین برحسب ایمان واعتقاد شان وجود نداشته باشد.

پاکستان قبلاً موضوع حق الزحمه برای بازدید شان از گرودوارا دربار صاحب را ارائه نموده و همچنین قصد خود را برای معرفی نمودن یک سیستم جوازنامه برای زایرین نشان داده. هند باردیگر از پاکستان درخواست نموده که این دو موضوع را مورد تجدید نظر قرار بدهد.

طرفین برای نگهداری یک وسیلۀ مخابراتی و همکاری برای به مرحلۀ نهایی رساندن قراردادی راجع به راهرو کارتارپور صاحب موافقت نموده اند. تیم‌های فنی بار دیگر برای تضمین نمودن یک ارتباط بدون سیم برای زایرین برای زیارت گرودوارای مقدس مجدداً تشکیل جلسه خواهند داد. توقع است که راهرو کارتارپور بهنگام، تا ماه نوامبر ۲۰۱۹ به تکمیل خواهد رسید تا این زیارت بتواند قبل از ۵۵۰مین جشن سالگرد تولد گرو نانک دیو جی در تاریخ دوازدهم نوامبر سال جاری بمعرض اجرا گذارده بشود.