نپال برسرِ کالاپانی بدون علّتِ قيل و قال را طول می‌دهد

نويسنده: راتتن سالدی

مترجم: محمد ولی الله ولی

نپال یک بارِ دیگر کج خلقی را نسبت به‌تنازعِ ارضیِ کالاپانی در تقاطع سه‌جانبۀ هند، نپال و چین در بخش پیتوراگر واقع در ایالت اوتراکندِ هند و بخش دارچولا در منطقۀ دور غربی نپال نشان داده است. یک نقشۀ سیاسی و اداری جدیدِ آن ملّتِ همالیایی در تاریخِ بیستم ماه مه ۲۰۲۰ توسطِ دولتِ کمیونیستِ نپال انتشار داده شده که بحثِ تازه‌ای را ایجاد نموده است. این نقشۀ جدید که دو روزِ پیش توسطِ کابینۀ نخست وزیرِ ک پی شارما اولی به‌تصویب رسانده شده، کالاپانی، لیمپیادورا و لیپولک را بعنوان نواحی سرزمینِ نپال نشان می‌دهد. اگرچه این نواحی، قسمت‌های سرزمینِ هندی دارای حقِّ حاکمیتِ خود در نقشه‌ای که در تاریخ دوّم نوامبر ۲۰۱۹ توسطِ دهلی‌نو بعد از تنظیم مجدّد جامو و کشمیر و لداخ بعنوان قلمروهای تحتِ حکومتِ مرکزی این کشور، انتشار داده شده است، می‌باشند.

هردو هند و نپال همجواران نزدیکی دوستانه‌اند که دارای روابط محکم سیاسی، فرهنگی و اقتصادی می‌باشند. این تنازع برسرِ ادعای نپال بر ناحیۀ زمینی کوچک امّا استراتژیکی به‌نزدیکی رودخانۀ کالی که از ناحیۀ کالاپانی در منطقۀ همالیایی بوجود می‌آید، تنش‌ها را افزوده است. پیغایشِ آن مضمر در پیمانِ ساگاولی سال ۱۸۱۶ است. بقرار مادّۀ پنجم پیمانِ ساگاولی که مابین ملّتِ سلطنتی نپال و شرکتِ شرقی هند بریتانیایی در تاریخ دوّم دسامبر ۱۸۱۵ به‌امضا رسیده و در ماه مارس سال ۱۸۱۶ ترتیب اثریافته، همه قلمروهای واقع در غرب رودخانۀ کالی قسمتِ هند را تشکیل داده و قلمروهای واقع در غرب با نپال مانده. لذا رودخانۀ کالی مبدّل به‌مرز مابین هند و نپال نزدیکِ تقاطع سه‌جانبه هند، نپال و چین گردیده. علاوه براین، پیمانِ ماهاکالی مابین هند و نپال برای بناسازی سدِ ‌تاناکپور و پروژۀ نیروی آبی پنچشوار در تاریخِ دوازدهم فوریه سال ۱۹۹۶ به‌امضا رسیده که دیباچه‌اش را برسمیت می‌شناسد که رودخانۀ ماهاکالی رودخانۀ مرزی در امتداد عمده‌ای مابین این دو کشور است. این پیمان با اکثریتِ دو سوّم حمایت حزب کمیونیست به‌تصویب رسانده شده هنگامیکه حزب کنگرۀ نپال در آنکشور برسرِ اقتدار بوده. هیچ ناحیۀ متنازعه در تصرفِ هند وجود ندارد.

حکومتِ ایالتی و دولتِ مرکزیِ هند مالیات بر اراضی و مالیاتِ دیگر را تحصیل می‌نمایند و این مرز در امتداد درزگاه سه‌جانبه‌ای توسطِ نیروهای امنیتی هند اداره می‌شود. نپال برسرِ نقشه انتشار یافته از هند در نوامبر سال ۲۰۱۹ اعتراض خود را نشان داده بود. هند رسماً توضیح داده که قطعیت این نقشه حقِّ حاکمیت آن خطّه سرزمینِ هند را منعکس می‌دهد. این نقشۀ جدید هیچگونه مرز هند با نپال را تجدید نکرده است. اگرچه یک قطعنامه برای تصفیۀ مسایل با هند ازطریقِ مسالمت‌آمیز و دیپلماتیکی در پارلمانِ نپال به‌تصویب رسیده بود. هردو کشور برای بعمل‌آوری مذاکرات سطح معاون وزیرخارجه موافقت نموده بودند امّا این بعمل نیامده.

وزیرِ دفاعِ هند راجنات سینگ خیابانِ هشتاد کیلومتری که برای مرتبط ساختن لیپولک با شهرستان دارچولا واقع در بخش پیتوراگر ایالتِ اوتراکند توسطِ هند بناشده بود را در تاریخ هشتم ماه جاری افتتاح نمود. این خیابان برای فراهمی آسانی در ترابری کالاهای تجاری و زائران به‌کایلاش – مانسرووار در منطقۀ خودمختارِ تبّت بناگردیده – این موجب اعتراضاتی از سوی احزابِ مخالف و حاکمه و عمومِ مردمِ نپال شده. نپال این قضیه را بسطح دیپلماتیکی هم به‌دهلی‌نو مطرح کرده. هند برسرِ بعمل‌آوری مذاکرات نسبت به‌این قضیه بعد از خاتمۀ بیماریِ همه‌گیرِ ویروس کُرونا اظهارِ آمادگی نموده بود بعلّتِ اینکه هردو کشور تحت تاثیر این بیماری همه‌گیر قرارگرفته‌اند. درحقیقت، هند تجهیزات و تیمِ پزشکی را به‌نپال فرستاده هنگامیکه شیوع ویروس کُرونا در آنکشور گزارش شده بود.

نخست وزیرِ نپال ک پی شارما اولی بطور شگفت‌آور در پارلمانِ نپال گفت که لیمپیادورا، کالاپانی و لیپمولک قسمت‌های نپال‌اند و نپال آنها را به‌هر قیمت پس خواهد گرفت. او نیز اظهار داشت که دولتِ نپال برسرِ این مسئله در تماس با چین قراردارد.

هند اتهاماتِ نپال را تکذیب نموده و صریحاً اظهار داشته است که نقشۀ نپال مبنی بر حقایق و شهادتِ تاریخی نیست. همچنین ادعاهای مصنوعی ناقابلِ قبولِ دهلی‌نو است.

نخست وزیرِ نپال ک پی شارما اولی هند را برای گسترش دادن کووید-۱۹ در نپال مقصر قرارداده با اظهار اینکه ویروس در مردم مراجعت‌کننده از هند خطرناکتر از ویروس‌های چین و ایتالیا است. این بیانیۀ نخست وزیرِ نپال بی‌اساس و غیرضروری است. اگرچه هند این بیانیۀ نخست وزیرِ نپال را نادیده نمی‌گیرد بعلّتِ اینکه گرایشِ او به‌چین هویدا است. این ممکن است نخست وزیر اولی را از خطرِ داخلی در حزبِ کمیونیست محفوظ نگهدارد. لزومی دارد که هند محتاط و مواظب باشد.

هند و نپال دارای روابطِ دوستانه قرن‌ها قدیمی می‌باشند. لذا ضروری است که آنها برای تصفیۀ صلح‌مندانه هرچه زودتر این مسئله سعی نمایند.