අයි.සී.ජේ. නියෝගය ඉන්දීය ස්ථාවරය තර්කානුකූලව සාධාරණීකරණය කරයි.

පිටපත: අයි.ඩී.එස්.ඒ. හි දකුණු ආසියාව පිළිබඳ අංශයේ සම්බන්ධීකාරක, ආචාර්ය. අශෝක් බෙහුරියා

අදාල ප්‍රශ්නය සම්බන්ධයෙන් අධිකරණය  සිය අවසන් විනිශ්චය ලබාදෙන තෙක් කුල්භුෂන් ජාදව් හට නියම කොට තිබෙන මරණ දඞුවම පාකිස්ථානය විසින් රඳවා තැබිය යුතුය යනුවෙන්, ඉන්දියාවේ ස්ථාවරය තර්කානුකූලව සාධාරණීකරණය කරමින් යුක්තිය පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර අධිකරණය (අයි.සී.ජේ.) පාකිස්ථානයට ලබාදුන් සිය නියෝගයේ “සඳහන්කර සිටියේ ය”. මෙම නියෝගය ඒකමතිකවම තීරණය වූ අතර, එය ක්‍රියාත්මක කිරීමට තමා ගනු ලබන පියවරයන් පිළිබඳ අධිකරණයට දැනුම් දිය යුතු බැව් පාකිස්ථානයට උපදෙස් දි ඇත. ඉන්දියාව පසුගිය සතියේ අයි.සී.ජේ. වෙත ගොස්, ජාදව් අත්අඩංගුවට ගැනීම හා මේ වසරේ අප්‍රේල් දහ වන දා පාකිස්ථානයේ හමුදා අධිකරණයක් විසින් මරණ දඞුවම් ලබාදීමට නියම කිරීම පිළිබඳ නඩු විභාගය සම්බන්ධයෙන් පාකිස්ථානයට එරෙහිව ආයතනික ක්‍රියාදාමයන් ගැනීමට පියවර ගත්තේ ය.

පාකිස්ථානයේ “ගරුසරු නැති එඩිතර විරෝධය” හා “කොන්සල් සබඳතා පිළිබඳ වියානා පොදු සම්මතය අදහාගත නොහැකි අයුරින් උල්ලංඝනය කිරීම” සම්බන්ධයෙන් ඉන්දියාව දොස් තැබී ය. සැබැවින් ම, ජාදව් අත්අඩංගුවට ගැනීම පිළිබඳ ඉන්දියාව වෙත දැනුම් දුන්නේ, එම සිදුවීම පිළිබඳ පාකිස්ථානු මාධ්‍ය විසින් වාර්තා කොට දින විසි දෙකක් ගතවීමෙන් පසුව ය. ඒ විගස, ඉන්දියාව කොන්සල ප්‍රවේශයන් ඉල්ලා සිටියේ ය.  ඉන්දියාව අයි.සී.ජේ. වෙත යන මොහොත වන විට දහතුන් වරක් කොන්සල ප්‍රවේශයන් සඳහා ඉල්ලීම් කර තිබුණ ද, ඉන් කිසිඳු ප්‍රතිපලයක් නොවුණි.

ක්‍රියාදාමයන් ආයතන ගත කරමින්, ඉන්දියාව, “කොන්දේසිමය පියවරයන් සඳහන්කරන මෙන්” අභියාචනයක් ද ගොණු කළේ ය.   “කොන්දේසිමය පියවරයන් සඳහන් කරමින්” හැකි ඉක්මනින් නියෝගයක් ලබාදෙන මෙන් එය, අධිකරණයෙන් බැගෑපත්ව ඉල්ලා සිටියේ ය.  පාකිස්ථානය විසින් වියානා පොදු සම්මුතිය උල්ලංඝනය කිරීම මගින්, පොදු සම්මුතිය යටතේ ඉන්දියාව තමන්ට අයිති අයිතීන් භාවිතා කිරීමෙන් වළක්වනු ලැබ ඇති බවට   ඉන්දියාව බලවත් ලෙස තර්ක කොට ඇත. එමෙන් ම, එම සම්මුතිය යටතේ හිමි ආරක්ෂාව ලැබිමට ජදාව්ට ඇති අයිතිය අහිමි කොට ඇති බවත්, “අධිකරණයේ තිරණය ලබා දෙන තෙක් ජාදව් එල්ලා නොමරන බවට සහතික කිරීම පිණිස අවශ්‍ය සියලු පියවර ගන්නා මෙන් පාකිස්ථානයට නියෝග කෙරෙන කොන්දේසිමය පියවරයන් අධිකරණය විසින් සඳහන් නොකළ හොත්, ජාදව් එල්ලා මරනු ඇති බවට බියක් තමා තුළ ඇති බව ද ඉන්දියාව ප්‍රකාශ කර ඇත.” ප්‍රශ්නයට අදාල කරුණේ යෝග්‍යතාවය තිරණය කිරිමෙන් පසු, ජූරි සභාව සිය ඒකමතික නියෝගයෙන් “කොන්දේසිමය පියවරයන්” පිළිබඳ ඉන්දීය අදහස අනුමත කළේ ය.

අයි.සී.ජේ. සභාපති, රොනී ඒබ්‍රහම් විසින් කියවන ලද කොන්දේසිමය විනිශ්චය, දඞුවම සම්මත කළ දිනයේ සිට දින එකසිය පණහක් ඇතුළත ජාදව් එල්ලා නොමරනු ඇති බවට  පාකිස්ථානයේ සඳහන් ප්‍රකාශය නිසි සැලකිල්ට ගත්තේ ය. අධිකරණය සිය අවසන් තීරණය දීමට පෙර ජාදව් මරා නොදමනු ඇති බවට පාකිස්ථානය විසින් කිසිඳු සහතිකවිමක් ලබා නොදී තිබීම කරණ කොට, ඒ සම්බන්ධයෙන් හදිසි අවස්ථාවක් පැන නැගුණු බැව් එම කොන්දේසිමය විනිශ්චය සඳහන් කර ඇත.

ජාදව් වෙත ඉන්දීය කොන්සල සහයෝගය ලබාදිම සම්බන්ධයෙන් අදාල පක්ෂයන් සතු වෙනස් මත පැවති හෙයින්, මෙම නඩුව විභාග කිරිම සඳහා බැලූ බැල්මට අධිකරණය සතු අධිකරණ බලයක් පැවති බැව්, අයි.සී.ජේ. මීට පෙර දක්වා තිබිණි. එබැවින්. පළමු වගන්තියට අනුව, “වියානා පොදු සම්මුතිය අර්ථකථනය හෝ භාවිතය සම්බන්ධයෙන් පැන නැගි මතභේදයක්” පැවති හෙයින්, ඒ සම්බන්ධයෙන් අධිකරණයට අධිකරණ බලයක් පැවතිණි.

පාකිස්ථානය වියානා පොදු සම්මුතියේ තිස්හය (එක) වගන්තිය උල්ලංඝනය කොට ඇති බවට ඉන්දියාව කරන චෝදනාව “සාධාරණ ලෙස ඒත්තු ගැන්වෙන්නේ යැයි පෙනෙන” බව ද, ඒ අනුව, පාකිස්ථානය ඉන්දියාවට  සිය කොන්සල අනිවාර්යකිරීම් පූරණය කිරීම සඳහා වන අයිතීන් ක්‍රියාත්මක කිරීමට අවසර නොදුන්නේ ය යන්න, අධිකරණය සැලකිල්ලට ගත්තේ ය. එබැවින්, අධීකරණයට අනුව, ඉන්දියාව විසින් ඉල්ලා සිටින අයිතින් හා එකි අයිතීන් සහතික කීරීම සඳහා ඉල්ලා සිටින කොන්දේසිමය පියවරයන් අතර සම්බන්ධයක් පැවතී ඇත.

ඉන්දියාව පිළිබඳ පාකිස්ථානු හමුදාවේ පවතින පීඩනෝන්මාදය හා පාකිස්ථානයේ මාධ්‍යයන් විසින් ඉන්දියාව බද්ධ වෛරක්කාරයෙකු ලෙස පෙන්වා සිටීමේ මෑතකාලින රැල්ල අනුව ගෙන බලන විට පෙනී යන්නේ, සිය දඞුවම සම්බන්ධයෙන් යළි සලකා බලන මෙන් ඉල්ලුම් කෙරෙන ජාදව්ගේ අභියාචනය වෙත පාකිස්ථානය විසින් අවස්ථාව සැලසීම හෝ  එසේත් නැතිනම්, ජාදව් සම්බන්ධයෙන් දරන සිය අදහස මධ්‍යස්ථ කිරීමට කටයුතු කිරීම ය. තව ද, ඉස්ලාමාබාදය, මෙම නියෝගය නෙසලකා හරිමින්, ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව නොමග යැවීමට, යළි සලකා බැලීමේ සිය ප්‍රහසනාත්මක අධිකරණ ක්‍රියාවලිය සමඟින් ඉදිරියට යාමට ද ඉඩ ඇත.

කෙසේ වෙතත්, අඩුම ගණනේ, පාකිස්ථානය යුක්තිය පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර අධිකරණයේ නියෝගයට අනුකූලව යමින් කටයුතු කොට, එම නඩුව අයි.සී.ජේ භාරයේ තිබෙන තාක් ජාදව්ගේ මරණ දඞුවම් නියෝගය රඳවා තබමින්, ඔහුගේ පවුලේ උදවියට හා ඔහු වෙත අනුකම්පාව දක්වන්නන් හට යම් සහනයක් ලබා දෙනු ඇතැ’යි අපේක්ෂා කෙරේ.

 පරිවර්ථනය: ආචාර්ය. නිම්මි නාලිකා මැණිකේ